C1 Ly Tu Trong 1977-1980

Nhật Ký Của Mẹ

KuKo (Phi Trường)
Đặng Lệ Quân

Gởi đến các bạn một ca khúc Nhật nổi tiếng vào thập niên 80 do Đặng Lệ Quân hát. Nữ ca sĩ này đã mất vào năm 1995. Thể loại karaoke của ca khúc này rất được mọi người yêu thích.

Đầu tháng Tư trời đã bớt lạnh. Thời tiết buổi sáng đủ làm ta không còn ngần ngại khi giơ tay hé mở cánh cửa sổ phòng để hưởng chút ánh sáng, chút không khí trong lành. Ngoài vườn, tiếng chim ríu rít hót vang, từng vạt nắng ấm đan trên những cành cây vẫn còn trụi lá. Những chồi hoa Tulip đã bắt đầu vượt đất, nở nụ mang đủ sắc màu rực rỡ. Cảnh vật như mời gọi, thôi thúc ta trải lòng ra mà tận hưởng niềm vui của mùa Xuân đang trở lại. Mọi năm, giờ này tuyết vẫn còn trắng xóa và đang tan dần theo nhiệt độ tăng lên mỗi ngày. Nhưng năm nay, khí hậu mùa Đông ấm hẳn hơn nên giữa tháng ba mà hầu như tuyết đã tan cả. Thời tiết ấm áp, khu nhà tôi cũng rộn ràng hẳn lên. Hàng xóm đã bắt đầu loay hoay sửa sang lại vườn, họ bón lại gốc cây, di dời vài chậu hoa, dựng lại cái hàng rào hơi xiêu vẹo… Có những cụ già suốt cả mùa Đông co ro trong nhà chẳng bao giờ thấy bóng, hôm nay bỗng dưng xuất hiện, chào hỏi tay bắt mặt mừng như vừa mới đi xa một thời gian nay trở về xóm cũ. Họ, vẫn với dáng điệu già nua, co ro trong tấm áo dày chống lạnh nhưng niềm tin phục sinh đã làm rạng rỡ trên từng khuông mặt. Tất cả, thiên nhiên và con người như đang hòa hợp tạo nên niềm vui đón chào mùa Xuân: chào những ngày đầu của tháng Tư tuyệt vời. Nhìn ra vườn, bên ly café sáng ấm khói, tôi chợt thoáng nhớ đến một câu thơ thật hay của Xuân Diệu khi diễn tả về nét đẹp của những ngày đầu Xuân nơi quê nhà. “Tháng Giêng ngon như một cặp môi gần”. Ngày Xuân giữa tháng Giêng ở Việt nam thì đã quá đẹp rồi nhưng ý của nhà thơ còn so sánh cái trinh nguyên, trong sáng của người con gái mới lớn đẹp như những ngày đầu tiên của chu kỳ đất trời. Xuân thì của người con gái tựa như những ngày nắng tháng Giêng, chàng trai nào thoáng gặp một lần mà không đem lòng về tương tư thương nhớ. Nhưng đó là ở Việt nam kia, còn nơi tôi ở thì làm gì có tháng Giêng ngon lành như vậy. Tháng Giêng là thời gian khắc nghiệt nhất giữa mùa đông. Mỗi khi ra khỏi nhà, thân thể ta phải che phủ từng lớp áo dày cộm, mặt mày thì đâu thấy gì ngoài mủ nỉ, khăn quàng quấn quanh. Khí trời lạnh đến nổi, mới mở miệng để nói thì hơi nóng tỏa ra đã muốn đóng thành băng rồi thì cặp môi nào mà ngon lành cho được. Nhưng bù lại, bắt đầu vào Xuân, tháng Tư nơi thành phố tôi ở rực rỡ và lãng mạn vô cùng để ta có thể sửa lại câu thơ của Xuân Diệu thành “Tháng Tư ngon như một cặp môi gần”. Tháng Tư nơi đây thơm tho, mượt mà như trái cây trên cành mới vừa đỏ chín. Chỉ thoáng hình dung qua mà đã thấy lòng rạo rực quá đổi. Nhưng thôi, ở tuổi này thì dể gì mà ta tìm gặp được cặp môi nào ngon như tháng Tư hay tháng Giêng nơi quê nhà đây. Biết như vậy, nên chỉ để mà tưởng tưởng, để mà tiếc nhớ về một cặp môi gần nào đó thời xa xưa thôi nhé.

Sáng chủ nhật Phục sinh. Tan lễ, tôi lái xe đưa nhà tôi đi loanh quanh ngắm cảnh thành phố lúc sớm mai. Ngang qua khu phố chính, những chuyến xe buýt đầu ngày đã bắt đầu lăn bánh trên đường phố. Vài quán cà phê đã mở cửa, lác đác khách ghé lại. Họ chọn cho mình chiếc bàn con bên ngoài hàng hiên quán. Boston, sớm  mai đẹp và cổ kính như những thành phố bên kia trời Âu vào đầu thế kỷ trước, đường phố vắng lặng, thưa thớt xe cộ. Bên kia khu công viên, thấp thoáng ngôi nhà thờ bằng đá trang nghiêm, những tòa nhà gạch màu đỏ đang còn phủ mờ bởi sương mai. Chạy dọc theo đường Storrow Drive bên này, nhìn sang bên kia sông Charles là thành phố Cambridge, nơi có trường MIT va Harvard nổi tiếng. Trên sông, những chiếc thuyền buồm màu trắng vẫn còn nằm yên dọc theo bờ, chúng đợi khi nắng lên sẽ ra giữa dòng lướt sóng. Cảnh vật đẹp như một bức tranh khiến tâm hồn mình cũng dập dìu, bồng bềnh theo. Tôi vừa nhìn sang nhà tôi vừa nhẩm hát khẽ câu nhạc mình ưa thích “Ta thấy trong mắt em từng đêm mưa vàng vỏ. Ta thấy trong cánh tay mùa Thu mang xót xa…” (Quỳnh Lan). Sáng nay tự dưng thấy bà nhà tôi sao xinh quá, tôi nắm lấy tay nàng bóp nhẹ, cử chỉ mà từ lâu lắm rồi tôi đã bỏ quên. Hình như mùa Xuân làm mình như trẻ lại và bồng bột hơn. Hình như mùa Xuân cũng làm mình mơ mộng, nhớ nhung nhiều hơn thì phải.

Bên kia sông Charles, bóng của khu ký túc xá sinh viên ngã dài theo phố, những chiếc xe đạp thong dong qua lại trên đường. Trong cái mờ mờ ảo ảo ấy, tôi chợt như thấp thoáng thấy bóng dáng những tháng năm qua của đời mình. Nhớ đến thời tuổi thơ nơi quê nhà, hai mươi năm nơi xứ Phù tang, rồi mười năm nơi đây khi cuộc đời sắp ngã về phía bên kia triền đồi. Nghĩ lẫn thẫn, dường như mình có duyên hay là tôi đã phải lòng với những thành phố có dòng sông ngang qua. Ba khoảng đời thì tôi đã chọn ba dòng sông. Có dòng sông đẹp và hơi sang nữa như sông Charles trước mặt. Mười năm qua lại, ngắm nhìn thôi đã thấy lòng thanh thản. Có dòng sông nhỏ chạy giữa lòng thành phố Đông Kinh. Sông chạy dọc theo công viên, mùa Xuân chợt nhớ về những ngày lễ hội dưới gốc Anh đào trắng hồng trinh khiết. Có những đêm theo du thuyền trên sông, những chiếc thuyền với dãy đèn lồng lộng lẩy như một thời cổ tích có rượu Sake và nàng Geisha kiều diễm. Ngược về xa hơn nữa, có dòng sông đơn sơ, mộc mạc băng ngang thành phố Đà Nẵng của một thời niên thiếu. Dòng sông của những mùa hè có gió mát yên ả, của mùa Đông mưa bão cuốn trôi từng đám lục bình. Bao lần, tôi đã đứng nhìn ra giữa dòng sông mà trí tưởng tưởng bay đến một thế giới thật xa đầy thênh thang, huyển hoặc. Tôi đang thêu dệt tương lai đời mình bằng nhưng câu chuyện thần thoại cổ tích. Với tôi, dòng sông Hàn đẹp và thân thương quá đổi để khi đi xa thì lòng lại nhớ nhung muốn quay về. Bao năm tha hương, dù đã sống cạnh hai dòng sông tuyệt đẹp, dù đã từng đứng bên bờ của dòng sông Seine lấp lánh đèn màu sang trọng hay dòng Potomac với bóng cây rũ hai bờ thơ mộng. Nhưng cũng như khoảnh khắc này, khi ngắm nhìn dòng sông nào đi nữa tôi vẫn cảm thấy mình như còn đang đứng bên bờ sông Hàn ngày cũ, lắng tai nghe tiếng lịch xịch của chiếc phà sắp ghé bến mà lòng rộn rả niềm mơ ước đi xa.

Sông Hàn băng ngang thành phố rồi chảy ra cửa biển xa lắm, nơi mà tôi chưa bao giờ có dịp nhìn thấy. Trong cái trí trẻ con của tôi, dòng sông thật ngắn ngủi như tuổi đời mình thuở ấy. Nó chỉ chạy dài từ trường Sao Mai, Cổ Viên Chàm cho đến khoảng Thuơng cảng Đà Nẵng. Đường Bạch Đằng chạy dọc theo sông đối với tôi cũng vậy, chỉ dài ngần ấy, chỉ vài phút đạp xe đi qua nhưng sao ngày xưa tôi thấy dài quá đổi. Nó như đọan đường không có đích đến, mang tôi đi hòai về nơi chốn đầy ước mơ, mộng mị. Sông Hàn. Bên này là Quận Nhất, đường Bạch Đằng với dãy khách sạn, nhà hàng sang trọng. Những ghế đá công viên đặt dọc theo bờ, những tàng cây đầy bóng mát để nghĩ chân. Bên kia sông là Quận Ba với khu nhà vẫn còn lụp xụp, cái chợ nhỏ lúc nào cũng tấp nập người buôn bán. Vào những năm đầu thập niên 70, khi tôi bắt đầu lớn thì đường Bạch Đằng đã tập nập xe cộ, người qua lại. Đường một chiều, tôi đạp xe đi học ,ngang qua bến phà, ngang qua nhà hàng nổi, đến dãy khách sạn, tòa thị chính, sân tennis, rồi quẹo trái ở đoạn tòa án là đến trường tôi. Ngôi trường rộng lớn và um tùm như một cánh rừng. Bên kia dãy tường rào bằng gạch, tôi như thấy lại được những tàng cây cổ thụ lâu đời với dây leo rủ xuống, âm u. Những dãy lớp học có kiến trúc từ thời Pháp còn sót lại, rêu phong, nằm rải rác trong khung viên. Đằng xa, bên phải là sân vân động dành cho giờ thể dục với sân bóng và chiếc cầu leo thang dây cao vời vợi. Băng qua chiếc cầu nhỏ, đi vào xa hơn là dãy tường thành bằng gạch, phía trong có ngôi nhà thờ cũ kỷ, phòng thí nghiệm và rải rác những chiếc ghế bằng đá phủ đầy lá rụng. Dưới những tàng cây, trong sân chơi trường cũ tôi như mường tượng lai được hình bóng thầy cô, bạn bè. Tôi thấy lại mình đang ngồi trong lớp, nhìn qua cửa sổ, tiếng chim hót vọng lại  trên đồi. Tôi nheo mắt nhìn ra ngoài sân, ánh sáng làm nhòa đi bóng dáng của bạn bè đang tụ tập chơi đùa. Đằng xa, chiếc cổng trường thật cao đang khép hờ trong giờ học. Tôi hồi hộp, len lén ngoái nhìn chiếc áo dài màu trắng của ai ngang qua cửa lớp, lặng lẽ ngồi vào dãy đầu bàn, di di len những ngón tay trên tóc. Tất cả như đoạn phim quay chậm, lung linh, rời rạc trôi qua trong trí nhớ mình.

Năm 1975, cũng tháng Tư mùa Xuân như hôm nay, trường tôi không còn nữa. Đất nước, thành phố thay đổi theo một hướng khác. Bạn  bè cũ dần dần bỏ đi xa vì không chịu nổi áp lực của cuộc sống mới, chúng tôi tan tác mỗi người một nơi. Tôi buồn ghê gớm. Tôi bắt đầu biết hút thuốc lá, biết nhâm nhi ly café đen để trốn chạy thực tại mà mình chán ghét. Có những ngày đi ngang qua trường cũ, nhìn vào trong vắng lặng mà ước ao thấy lại được cái không khí vui nhộn của giờ học, giờ chơi bên bạn bè ngày trước. Tôi đi lang thang vô định trên những con đường thành phố. Chiều bất chợt có cơn giông đầu mùa kéo về, những giọt nước mưa ập vào mặt sao làm cay mắt mình. Bên kia đường, ngôi nhà nhỏ trong khu vườn có giàn hoa giấy vẫn còn mở cửa. Nhưng, ánh đèn trong ấy không còn sáng như mọi khi, gia đình bạn tôi không còn ở đó nữa. Rồi tôi cũng bỏ Đà Nẵng mà đi. Chiều cuối cùng tôi lên chiếc phà quen thuộc để qua bên kia bờ thành phố, về hướng biển. Gấp gáp, tôi chẳng có dịp từ giả người thân, bạn bè. Nổi lo sợ làm đầu óc mình hoang mang, đâu nghĩ đến phải nhìn thành phố quê hương lần cuối, nhìn lại ngôi trường thân yêu dù chỉ cách một khoảng đường. Lần này không còn là mơ mộng nữa, tiếng lịch xịch của chuyến phà sông Hàn đã đưa tôi đi quá xa, qua cả một đại dương.

Tháng Tư mùa Phục sinh bên bờ sông Charles. Nắng buổi trưa hắt lên bóng của dòng nước lóng lánh khiến ta không phân biệt được cái thực, cái ảo. Ta dể nhập nhằn giữa hiện tại và quá khứ. Tôi nhìn những gợn sóng nhấp nhô đập vào bờ đá mà tưởng tưởng đến tiếng sóng vổ nơi quê nhà. Trên sông, chiếc tàu *Duck Tour đang lòng vòng đưa khách ngắm nhìn thành phố. Nó chạy đến khoảng chiếc cầu xa phía Tây rồi vòng ngược lại về hướng Đông, giáp ranh với biển, nơi chân trời vàng rực ánh sáng. Nhà tôi chăm chú nhìn về hướng ấy.  Tôi biết nàng yêu biển lắm vì thành phố thuở nhỏ của nàng nằm dọc theo bờ biển thật đẹp và thơ mộng. Nhưng nàng chỉ yêu những khi biển bình yên như hôm nay. Nàng sợ nó trong những ngày giông bão. Nỗi ám ảnh của chuyến đi hơn ba mươi năm về trước vẫn còn. Nàng nhớ lại, chiếc thuyền con đưa nàng ra đi thật nhỏ bé, chỉ cần một  đợt sóng lớn ập đến cũng đủ làm nó chòng chành như muốn chìm xuống đại dương. Cho đến bây giờ, nhà tôi vẫn còn lo sợ những khi bước chân xuống một con tàu nào dù lớn, dù nhỏ. Nàng chỉ yêu biển khi nó bình yên gợn sóng, đứng xa xa mà ngắm nhìn. Biển gợi nàng nhớ đến Nha Trang, đến ngôi trường của một thời áo trắng thân yêu. Mỗi người trong chúng ta đều có một thời tuổi trẻ đáng để nhớ. Nhà tôi cũng vậy, nàng trân quí khoảng thời gian được cắp sách đến trường nơi quê nhà. Nhiều hôm vui, nàng say sưa kể với tôi về những kỷ niệm ngày còn đi học. Rồi ước mơ, sau này khi con cái đã lớn, vợ chồng sẽ về lại sống nơi thành phố quê nàng. Chìu nàng, tôi cũng bằng lòng theo. Nhưng, đôi khi nàng cũng buồn lòng vì biết tôi thường say đắm khi ngắm nhìn những dòng sông. Đâu biết được, nàng đã là một dòng sông tuyệt vời để cả đời tôi muốn tắm mát. Tôi muốn nói với nàng rằng, tất cả các dòng sông dù lớn dù nhỏ, kể cả dòng sông đời người cuối cùng đều tuôn về biển cả.

Mùa Phục Sinh 2012.
Trương Hữu Hiền

*Loại thuyền du lịch, có thể chạy trên đường phố hoặc dưới nước để đưa khách du lịch tham quan thành phố Boston.

Vội vàng ăn cái tết
Bệnh cũ cha trở về
Rời xa căn phòng nhỏ
Cha vào ngôi nhà chung.
Tiếng cha tắt lịm dần
Hỏi gì con không hiểu
Vẽ vòng vèo trên giấy
Con nghĩ hoài không ra.
Ngày lại ngày trôi qua
Bệnh cha thêm nặng dần
Tiếng máy thở réo rắt
Như cắt đoạn lòng con.
Dẫu biết rằng thời gian
Chỉ còn con số đếm
Nhưng cha ơi con vẫn
Ước thời gian dừng lại.
Để được nhìn được thấy
Trong mắt con mỗi ngày
Hình ảnh người cha yêu
Mà lòng dâng cảm xúc.
Lệ trào hoen khóe mắt
Con ngoảnh mặt quay đi
Chỉ cho cha nụ cười
Nỗi lòng… con khép lại.
Bàn tay cha lạnh giá
Xa mãi khoảng thời gian
Cha nhắm mắt lìa trần
Cõi vô thường trả lại
Tiếng chuông thuyền bát nhã
Đưa cha về cõi phật
Con cúi đầu tứ bái
Vĩnh biệt người cha yêu.

Kim Phượng

Xa ngút mắt một chân trời hoa phượng
Tuổi thơ nào rơi trắng cánh diều xa
Mùa Hạ đón em về vai áo gió
Chụm nắng vàng hái tặng tháng ngày qua
Trang vở kia bí ẩn đến không ngờ
Ta xao xát và dại khờ biết mấy
Em Bạch Tuyết tóc dài thương chú lùn thứ bảy
Gặp giữa những trang cổ tích thơ ngây
Mắt ai nhìn thản thốt lúc chia tay
Không có lẻ chỉ nhìn nhau thế mãi
Mười bảy tuổi sông Thương không trở lại
Bay một trời tan tát giọng ve vang
Chớp vào hồn cái giây phút lặng yên
Thôi giả biệt một thời hoa Phương đỏ
Em đứng đó dáng buồn em đứng đó
Mùa Hạ ơi thuơng nhớ đã xa rồi

        Tôi không quen anh Nhật Ngân cũng chưa một lần hân hạnh được gặp anh. Nhưng sự ngưỡng mộ và đồng cảm thì đã có từ lâu. Từ những năm tháng mới lớn khi lần đầu được nghe nhạc phẩm “Tôi đưa em sang sông”, sáng tác đầu tay của anh. Giai điệu và lời của bản nhạc man mác buồn làm người nghe cảm nhận được nổi lòng của người nghệ sĩ trẻ. Anh đã dùng những nốt nhạc tuyệt vời để kể về mối tinh đầu của chính minh. Mối tình thật đẹp ở thành phố Đà nẵng. Nơi có con sông Hàn hiền hòa xuôi chảy về biển, có những chuyến phà đưa đón khách qua sông. Và anh đã có một thời rộn ràng đưa đón người yêu, để rồi lòng tan nát khi nàng đi lấy chồng. Thời ấy và sau này nữa, đã bao người nghe về mối tình không thành của anh mà không khỏi chạnh lòng, họ như cảm nhận được cả tâm trạng của chính mình trong ấy. Bao năm tháng, Đà nẵng đã có biết bao đổi thay. Nay những chuyến phà sông Hàn lãng mạn của Nhật Ngân đã không còn nữa, thay vào đó là chiếc cầu tân kỳ nối liền hai bờ. Thành phố đã không còn cảnh tiễn đưa người yêu mà “Sợ bến đất lấm gót chân, sợ bến gió buốt trái tim”. Nhưng ai trong chúng ta đã từng một thời sống ở thành phố này mà lòng không khỏi rưng rưng, xúc động khi chợt nghe lại “Tôi đưa em sang sông”. Nhạc phẩm này của Nhật Ngân đã đi vào tâm hồn chúng ta bằng chính rung động và trải lòng của đời tác giả.
        Với “Tôi đưa em sang sông” và sau này “Xuân này con không về”, hai nhạc phẩm đã đưa Nhật Ngân trở thành một trong những nhạc sĩ được yêu mến trong làng âm nhạc Việt. Riêng về bản nhạc sau, tác giả viết lên để nói về nổi buồn của người lính xa nhà trong khi mùa Xuân, ngày Tết sắp về. Lời và điệu nhạc như tả hết được tâm trạng của người lính trong thời chinh chiến. Anh ta tiếc nuối những ngày vui với gia đình và thương cảm cho người mẹ hiền ngày đêm chờ ngóng tin con. Ai ở trong tâm trạng đó, khi nghe bản nhạc này mà giữ được khỏi chùng lòng ứa nước mắt. Tôi còn nhớ những ngày đầu lưu lạc xứ người, khi nghe lại “Xuân này con không về” từ máy cassette cùng vài người bạn đã làm chúng tôi buồn nhức nhối. Tận bây giờ, tôi làm sao quên được cái Tết đầu tiên xa gia đình, chẳng hy vọng ngày về để gặp lại người thân, bạn bè. Trong không khí của ngày cuối năm, nằm trong trại tị nạn, tôi đã trùm mền dấu những giọt nước mắt tuyệt vọng. Thấm thía làm sao tâm trạng của kẻ không gia đình trong những ngày Xuân đến. Tôi chợt hiểu và cảm thông được nổi buồn xa nhà của những người lính thuở trước, điều mà có bao giờ tôi cảm thấy khi vẫn còn trong vòng tay bảo bọc của người thân. Nhật Ngân đã trải lòng để chia sẽ với chúng ta cảm xúc của chính mình, những cảm xúc không những trong tình yêu lứa đôi mà còn ở trong tình mẹ hiền cao cả nữa. Sau này lòng ngưỡng mộ của tôi đối với nhạc sĩ Nhật Ngân lại tăng thêm khi biết được anh đã có một thời học và giảng dạy tại Đà nẵng, quê hương tôi. Nhac sĩ từng cho biết, lúc nào cũng trân trọng yêu quí khoảng thời gian ấy. Đất Quảng đã cho anh rất nhiều kỷ niệm của thời thanh xuân. Bởi vậy, nhiều năm nay,trong những sinh hoạt của hội Ái hữu học sinh Quảng đà có bao giờ thiếu sự hiện diện của anh. Tuy đã là người nổi tiếng trong giới văn nghệ Việt nam, đã từng được những trung tâm như Thúy Nga, Asia… trân trọng mời cộng tác trong nhiều chương trình lớn. Nhưng nhạc sĩ có bao giờ từ chối những lần họp mặt, những sinh hoạt mang tính địa phương nhỏ bé của người dân xứ Quảng đâu. Lòng tôi vẫn luôn thấy hảnh diện và trìu mến mỗi khi thấy hình ảnh nhạc sĩ được đăng lưu niệm trên những website của các trường như Phan chu Trinh, Phan thanh Giản… Tôi cảm thấy gần gũi với nhạc sĩ như một người thầy, một người anh lớn cũng một thời lang thang như mình trên những con đường rợp bóng cây của thành phố Đà nẵng yêu dấu. Tôi nhớ có một câu ca dao để ví von về đặc tính của xứ Quảng: “Đất Quảng nam chưa mưa đã thấm, Rượu Hồng đào chưa uống đã say”. Đất Quảng quê tôi tuy là một trong những vùng không lấy gì trù phú nếu nói về đời sống kinh tế của người dân. Nhưng nói về cái tình của người dân Quảng với nhau, cái lòng ấm áp san sẽ ở xứ này thì có thừa để những người các nơi khác đến cư ngụ dù một thời gian ngắn cũng quí mến. Họ sẽ thắm tình cái đất này để mà ngây ngất như mới thưởng thức một chén rượu Hồng đào giữa trời Đông. Nếu ví với câu ca dao “Học trò xứ Quảng đi thi, Thấy cô gái Huế chân đi không đành” để diễn tả nét hiền diệu nhưng quyến rũ của người con gái xứ Thần kinh như bỏ bùa mê những chàng trai xứ Quảng. Thì mặt khác, cái nét văn hóa thân tình, chân chất của người xứ Quảng làm ta cảm thấy ấm lòng để luôn níu kéo ta không muốn rời khỏi xứ này. Ta tương tư cái tình của xứ Quảng cho một người từ xa đến. Dù sau này có rời xa, ta luôn xem Quảng nam như một nơi thân yêu, nơi một phần đời đẹp đẽ đã gởi gấm. Đó là trường hợp của một Nhật Ngân nhạc sĩ, của một Phan nhat Nam nhà văn… và nhiều nữa. Những người con xứ Quảng mà không nói đệm bằng những từ lạ tai như “ri, răng, rứa…” hay những câu trịch nặng như “mi nóa chi lọa rứa…” thật vui tai, những người con xứ Quảng ở trong tấm lòng. Họ đã gởi một phần đời nơi chốn của tô mì Quảng chân chất nhưng đậm đà, của giọng nói tuy khó nghe nhưng chân tình, thật thà như đếm. Và trên hết họ làm sao quên được những con đường bao ngày đi về đưa đón và chiếc phà sông Hàn nơi “Tôi đưa em sang sông, Bàn tay nâng niu ân cần…” của người nhạc sĩ tài hoa, Nhật Ngân. Vài năm nay, Đà nẵng đã thành đề tài hướng đến cho nhiều nhạc sĩ đi tìm cảm hứng sáng tác. Nhiều bản nhạc đã nói về thành phố này, nhưng như đến rồi đi, chúng thật không đủ sức lôi cuốn để lưu lại lâu dài trong lòng người nghe như “Tôi đưa em sang sông” của một thời đầy cảm xúc và lãng mạn.
        Sáng sớm của một ngày cuối năm, tôi bàng hoàng khi nhận được tin nhạc sĩ đã ra đi từ email của người anh và cũng là người bạn. Mấy ngày qua, những dòng nhắn tin, những cuộc điện thoại khắp nơi đưa tin buồn giữa người thân, bạn bè, người ái mộ cũng đủ nói lên tình cảm và lòng ngưỡng mộ đã giành cho anh. Dẫu biết cuộc đời là cõi tạm, xem như Nhật Ngân bỏ cuộc chơi về một nơi khác nhưng sao tôi vẫn thấy bùi ngùi, tiếc nuối cho một tài hoa của đất nước đã ra đi. Ở tuổi 70, nhạc sĩ đã đủ tuổi “cổ lai hy” để thanh thản về ngụ nơi chốn vĩnh hằng. Nhưng sao mỗi lần nghe “Tôi đưa em sang sông”, tôi ngỡ anh vẫn chỉ là chàng trai trẻ với mối tình đầu bỏ lại bên bờ sông Hàn, để rồi hụt hẫng, ngậm ngùi. Hôm nay, một lần nữa Xuân lại trở về. Người Việt dù ở tại quê hương hay các nơi khác đều cố gắng chuẩn bị cho gia đình một cái Tết tươm tất. Nhưng có những người không có cơ hội để về sum họp với gia đình, để cùng quây quần bên bếp lửa hồng mà canh nồi bánh chưng, bánh tét. Họ sẽ hát thầm những câu nhạc buồn man mác của anh: “Con biết bây giờ mẹ chờ tin con, Khi thấy mai đào nở vàng bên nương…” Để tiếc nuối cho những ngày thơ ấu có gia đình cận kề khi Tết đến. Chừng đó đủ để cho ta biết rằng nhạc sĩ Nhật Ngân vẫn còn ở với chúng ta trên cõi đời này, vẫn đồng cảm với ta những khi cô đơn buồn tủi hay khi tiếc nhớ về một mối tình đã quá xa. Nhật Ngân ra đi khi mùa Xuân đang trở về trên đất tạm dung này cũng như nơi quê nhà xa vạn dặm. Anh ra đi khi những cành Mai, Đào đang thi nhau nở rộ. Chúng như đang thầm thì rủ nhau tiễn anh, một tài hoa của đất Việt. Anh bỏ chúng ta đi khi mùa Xuân đang trở lại. Nhưng lần này sẽ không còn là “Xuân này con không về”. Anh đang trở về với đất mẹ, với những đêm canh bếp lửa cho nồi bánh chưng gia đình ấm nồng thuở ấy. Hãy ngủ yên và mộng mị về một mùa Xuân yên bình nơi quê nhà anh nhé!
Trương Hữu Hiền